Foto: Voormalig wethouder Klaas Valkering en onderzoekscommissielid Alexandra Otto van der Ende. (Foto uit livestream gemeente Bergen).
Onderzoeksrapport ‘Een (bij)zonder besluit’ gemeente Bergen gereed.
De onderzoekscommissie van de gemeenteraad van Bergen heeft afgelopen maandag drie getuigen gehoord in openbare zittingen. Hiermee heeft de onderzoekscommissie een belangrijke stap gezet in het verkrijgen van alle informatie die nodig is om het onderzoek compleet te maken. Het onderzoeksrapport is nu gereed.
Het onderzoek, waar gaat het om?
De gemeente ontving in juni 2022 een door een oud-wethouder en initiatiefnemer ondertekende overeenkomst, die buiten het zicht van het college van B&W tot stand gekomen was en met ongunstige bepalingen voor de gemeente. Het (niet) handelen van het college van burgemeester en wethouders na het ontdekken van deze overeenkomst, heeft de gemeente nog meer in een nadelige positie gebracht. In januari 2023 werd de gemeenteraad pas geïnformeerd over deze situatie.
De ontvangen informatie was voor de gemeenteraad aanleiding om een onderzoek te starten naar zowel de besluitvormingsprocessen in algemene zin, alsook het handelen van het college van burgemeester en wethouders bij de totstandkoming van deze specifieke overeenkomst. Ook is onderzocht wat het handelen van het collegebestuur is geweest in de periode nadat de overeenkomst was ontdekt.
Doel van de gemeenteraad is om publieke verantwoording af te leggen aan de inwoners van Bergen. Immers, inwoners hebben recht om te weten wat er wel en niet goed gaat in hun gemeente. Ook wil de gemeenteraad met dit onderzoek bereiken dat er verbeteringen worden doorgevoerd in de bestuurlijke besluitvorming en het handelen bij vermoedens van integriteitsschendingen.
Het recht van enquête, verankerd in de Gemeentewet, is het zwaarste instrument van de gemeenteraad om het bestuurlijk handelen te controleren. In Bergen, maar ook landelijk wordt dit instrument niet lichtvaardig ingezet.
Het onderzoek heeft 1,5 jaar geduurd. Na een zorgvuldig en intensief proces, levert de onderzoekscommissie van de gemeenteraad Bergen, bestaande uit de leden M. van Kranenburg, P. van Huissteden, F. Krijtenburg, R. Oudeboon en A. Otto – van der Ende, het onderzoeksrapport op. Onderzoeksbureau Necker begeleidde de commissie bij het onderzoek. Het rapport is vanaf 28 september openbaar. De gemeenteraad behandelt het rapport tijdens een openbare raadsvergadering op 8 oktober a.s.
Het rapport, wat staat er in?
Het rapport geeft een antwoord op de door de gemeenteraad gestelde onderzoeksvragen over de kwaliteit van de besluitvormingsprocessen in Bergen NH en over de totstandkoming van een specifieke intentieovereenkomst over een ruimtelijke initiatief: ‘Het Bijzondere Huis’.
Het rapport geeft daarnaast een nauwgezet verslag van de verrichtingen, bevindingen en verantwoording van de onderzoekscommissie.
Conclusies
Op basis van de onderzoeksresultaten trekt de commissie conclusies die gaan over het besluitvormingsproces in Bergen in algemene zin, over het handelen van de voormalig wethouder Valkering, over het handelen van de burgemeester en de gemeentesecretaris en over de wijze van informeren van de gemeenteraad (een wettelijke taak van het college van burgemeester en wethouders). De tien conclusies luiden samenvattend:
- De inrichting van het bestuurlijk besluitvormingsproces in Bergen NH is niet op orde en bleek niet bestand tegen politieke druk.
- De verslaglegging van de besluitvorming in het college schiet tekort.
- Op geconstateerde kwetsbaarheden in het besluitvormingsproces is onvoldoende geïntervenieerd.
- Het onzorgvuldige besluitvormingsproces heeft ruimte geboden aan onwenselijke handelingen door individuele bestuurders.
- De intentieovereenkomst tussen de gemeente en Het Bijzondere Huis is onder bestuurlijke verantwoordelijkheid en door het solistisch handelen van de heer Valkering op onzorgvuldige wijze tot stand gekomen.
- De onderzoekscommissie acht het aannemelijk dat de heer Valkering de intentieovereenkomst na zijn aftreden heeft ondertekend.
- Het persoonlijk bezorgen van de overeenkomst door de heer Valkering, bijna twee maanden na zijn aftreden als wethouder, is niet uitlegbaar en laakbaar.
- De burgemeester en de gemeentesecretaris hebben te laat gehandeld en te weinig gedaan nadat zij geïnformeerd werden over de intentieovereenkomst.
- Het college had eerder geïnformeerd moeten worden over de ernst en omvang van de casus Het Bijzondere Huis.
- De gemeenteraad is te laat geïnformeerd over dit dossier.
Adviezen
Naast conclusies bevat het rapport ook adviezen. Zo zou het college op korte termijn met een plan van aanpak moeten komen om de geconstateerde kwetsbaarheden in het besluitvormingsproces te verbeteren. Ook wordt voorgesteld om aangifte te doen van het in
strijd met de wet handelen van de voormalig wethouder Valkering. Daarnaast moet het college inzichtelijk maken of er nog meer overeenkomsten op een verkeerde manier tot stand gekomen zijn en moet het college de raad keuzes voorleggen over de voortgang in het
dossier ‘Het Bijzondere Huis’. De gemeenteraad zal op 8 oktober a.s. over deze adviezen vergaderen en besluiten of deze adviezen worden overgenomen of niet.
Onderzoeksrapport gereed, en nu?
Het is niet de taak van de onderzoekscommissie om politieke duiding te geven aan de uitkomsten van het onderzoek. De vraag of en zo ja, welke politieke betekenis aan het rapport gegeven moet worden, is aan de gemeenteraad.
De planning is dat de gemeenteraad op 8 oktober a.s. in het openbaar vergadert over de het rapport, de adviezen en de politieke duiding. De vergadering begint om 19.30 uur en vindt plaats in de raadszaal in De Beeck, Molenweidtje 2, Bergen.
De volledige teksten van de conclusies en adviezen zijn opgenomen in het rapport.
U kunt het rapport raadplegen vanaf 28 september, via www.raadbergen-nh bij de raadsvergadering van 8 oktober 2024 Gemeenteraad 08 oktober 2024 19:30:00, Gemeente Bergen N-H (raadbergen-nh.nl). U kunt daar ook kennisnemen van het bijbehorende raadsvoorstel en raadsbesluit.
