Een jaar geleden rondde de gemeenteraad van Bergen NH het onderzoek af naar:
- de kwaliteit van de besluitvormingsprocessen in Bergen NH
- de totstandkoming van een specifieke intentieovereenkomst over een ruimtelijke initiatief: ‘Het Bijzondere Huis’.
Uit het onderzoek bleek dat er veel mis was met de kwaliteit van de besluitvormingsprocessen. Daarnaast bleek dat – door handelen van de oud-wethouder- de intentieovereenkomst met de initiatiefnemers van ‘Het Bijzondere Huis’ op onzorgvuldige wijze tot stand was gekomen, met nadelige gevolgen voor de gemeente als resultaat. Het onderzoek maakte ook aannemelijk dat de wethouder had gehandeld in strijd met de wet. De gemeenteraad deed daarom aangifte.
Kortgeleden ontving de gemeenteraad het besluit van de Officier van Justitie (OvJ) ten aanzien van de aangifte. Het besluit komt erop neer dat de OvJ niet overgaat tot strafrechtelijke vervolging. De gemeenteraad begrijpt uit de brief van de OvJ dat de oud-wethouder niet als verdachte aangemerkt kan worden op basis van de momenteel beschikbare feiten. Maar dat de oud-wethouder wel is te verwijten dat hij solistisch heeft gehandeld, buiten zijn bevoegdheid is getreden, de overeenkomst onzorgvuldig heeft opgesteld en niet afdoende juridisch heeft laten toetsen, en onvoldoende overleg heeft gevoerd in het college.
Het feit dat de oud-wethouder zijn onschuld niet heeft willen aantonen -hij weigerde de geschiedenis aan te leveren van documenten die op zijn computer stonden- kan hem strafrechtelijk ook niet aangerekend worden, zo concludeert de gemeenteraad uit de brief van de OvJ. Het strafrechtelijke beginsel bepaalt namelijk dat niemand gehouden is bewijs tegen zichzelf aan te leveren.
Binnen de gemeentewet is een wethouder echter wel verplicht om verantwoording af te leggen over zijn handelen. En daarmee ook verplicht om bewijzen van (on)schuld aan te leveren. Dit in het belang van een open, transparante en navolgbare democratie. Binnen de bevoegdheden die de gemeenteraad heeft, is alles in het werk gesteld om die bewijzen en verantwoording boven tafel te krijgen. Door het ontbreken van de versiegeschiedenis van de computer van de wethouder, is dit niet helemaal gelukt.
De gemeenteraad vindt het dan ook jammer dat het strafrechtelijke spoor -op dit moment- de zoektocht naar de waarheid niet verder kan brengen.
Dat neemt niet weg dat het raadsonderzoek al tot belangrijke verbeteringen heeft geleid. Processen en besluitvorming binnen zowel de gemeente Bergen als de BUCH-organisatie zijn aangescherpt. Behalve meer transparantie, is er meer zekerheid dat soortgelijke situaties in de toekomst niet zullen voorkomen.
Hoewel de beslissing van het OM voor sommigen teleurstellend kan zijn, is overduidelijk dat het onderzoek van grote waarde is geweest; het heeft geleid tot betere procedures en een sterkere basis voor goed bestuur.
