Wie woensdagavond 12 augustus naar het strand of de boulevard van Egmond aan Zee gaat, kan bij helder weer genieten van maar liefst twee bijzondere natuurverschijnselen. Eerst verdwijnt een groot deel van de zon achter de maan tijdens een spectaculaire gedeeltelijke zonsverduistering. Later op de avond en vooral gedurende de nacht verschijnen de Perseïden, een van de bekendste meteorenregens van het jaar.
Voor beide verschijnselen biedt Egmond aan Zee uitstekende mogelijkheden. Vanaf het strand en de boulevard is er vrij uitzicht richting de westelijke horizon, waar de zon tijdens de verduistering laag boven de Noordzee staat. Wie daarna nog wat langer wakker blijft en een donkere plek opzoekt, kan vervolgens naar de vallende sterren kijken.
Bijna 90 procent van de zon verdwijnt
De zonsverduistering begint woensdagavond rond 19.15 uur. Rond 20.10 uur wordt het maximum bereikt en is in Nederland bijna 90 procent van de zon door de maan bedekt.
De zon staat op dat moment laag aan de westnoordwestelijke hemel. Juist daardoor kan het strand van Egmond aan Zee, met het vrije uitzicht over de Noordzee, een prachtige plek zijn om het verschijnsel te volgen. Uiteraard moet het weer wel meewerken.
Kijk nooit onbeschermd naar de zon
Wie de eclips gaat bekijken, moet één belangrijke regel onthouden: kijk nooit rechtstreeks en onbeschermd naar de zon. Ook wanneer bijna de gehele zon door de maan is bedekt, kan het resterende zonlicht blijvende schade aan de ogen veroorzaken.
Gebruik daarom een geschikte eclipsbril of een speciaal zonnefilter. Een gewone zonnebril biedt onvoldoende bescherming.
Wie geen eclipsbril heeft, kan de verduistering indirect bekijken. Maak bijvoorbeeld een klein gaatje in een stuk karton en projecteer het zonlicht op een wit vel papier. Ook een vergiet kan worden gebruikt: de gaatjes projecteren allemaal kleine afbeeldingen van de verduisterde zon op een lichte ondergrond. Kijk daarbij altijd met de rug naar de zon.
Voor rechtstreeks kijken kan geschikt lasglas met beschermingsgraad 14 worden gebruikt. Gebruik geen cd’s, donkere folie, beroet glas, gewone zonnebrillen of andere zelfgemaakte filters.
Richt ook nooit zonder speciaal zonnefilter een camera, verrekijker of telescoop op de zon.
Daarna komen de Perseïden
Na zonsondergang is de astronomische avond nog lang niet voorbij. In de nacht van woensdag 12 op donderdag 13 augustus bereikt namelijk ook de jaarlijkse Perseïden-meteorenregen zijn hoogtepunt.
De eerste vallende sterren kunnen in de late avond al worden gezien, maar naarmate de nacht vordert worden het er steeds meer. Rond middernacht kunnen onder gunstige omstandigheden al tientallen meteoren zichtbaar zijn. De beste omstandigheden worden in de tweede helft van de nacht verwacht.
Rond 03.45 uur kunnen vanaf een echt donkere plek naar schatting 40 tot 55 Perseïden per uur zichtbaar zijn. Tellen we andere meteoren mee, dan kan het totale aantal bij een heldere en donkere hemel zelfs oplopen tot ongeveer 50 tot 65 vallende sterren per uur.
Extra gunstig is dat de maan dit jaar niet stoort. Daardoor blijft de hemel donker en zijn ook minder felle meteoren beter zichtbaar.
Geen telescoop nodig
Voor de Perseïden is, in tegenstelling tot de zonsverduistering, helemaal geen speciale bescherming of apparatuur nodig. Sterker nog: een telescoop of verrekijker kun je beter thuislaten.
Zoek een donkere plek met zoveel mogelijk vrij zicht op de hemel, geef je ogen twintig tot dertig minuten de tijd om aan het donker te wennen en kijk gewoon met het blote oog omhoog. Een ligstoel, deken en warme kleding kunnen het wachten een stuk aangenamer maken.
De Perseïden zijn kleine stofdeeltjes die met enorme snelheid de aardatmosfeer binnendringen en daar op grote hoogte een kort lichtspoor veroorzaken. Ze lijken vanuit het sterrenbeeld Perseus te komen, maar kunnen over een groot deel van de hemel verschijnen.
Een bijzondere zomeravond aan zee
Als het weer meewerkt, kan 12 augustus 2026 daarmee een avond worden om niet snel te vergeten. Eerst kijken naar een zon die voor bijna 90 procent achter de maan verdwijnt en enkele uren later, onder een donkere sterrenhemel, speuren naar tientallen vallende sterren.
Vanaf het strand en de boulevard van Egmond aan Zee zit je voor het eerste deel van dat hemelse spektakel in ieder geval eerste rang.
In het kort
Woensdag 12 augustus 2026
Vanaf circa 19.15 uur: begin gedeeltelijke zonsverduistering
Rond 20.10 uur: maximale verduistering
Eclipsbril of geschikt zonnefilter noodzakelijk
Later op de avond: steeds meer Perseïden zichtbaar
Beste moment: in de tweede helft van de nacht, rond 03.45 uur
Mogelijk 40 tot 55 Perseïden per uur op een donkere locatie
Voor vallende sterren is geen speciale apparatuur nodig
